پیام دکتر اولیائی منش، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران به مناسبت هفته جهانی سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی

به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ متن پیام دکتر علیرضا اولیائی منش، معاون بهداشت دانشگاه به مناسبت هفته جهانی سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی به شرح ذیل است: هفته جهانی سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی، از دوم تا هشتم آبان‌ماه ۱۴۰۵، فرصتی ارزشمند برای بازاندیشی در شیوه دریافت، تحلیل و انتشار اطلاعات در جامعه است. در دنیای امروز که اخبار و پیام‌ها با سرعتی بی‌سابقه در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند، برخورداری از سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی، ضرورتی انکارناپذیر برای حفظ سلامت فردی و اجتماعی به شمار می‌رود. شعار امسال، «مسئولیت همگانی و عمومی‌سازی سواد رسانه‌ای»، بر نقش همه ما، در گسترش آگاهی و مسئولیت‌پذیری تأکید دارد. هر شهروند می‌تواند با انتخاب آگاهانه منابع خبری و ارزیابی دقیق اطلاعات، در ارتقای سلامت جامعه سهیم باشد.

سواد رسانه‌ای در شرایط بحران، از جمله هنگام جنگ و حوادث غیرمترقبه، نقشی اساسی در افزایش تاب‌آوری روانی و اجتماعی ایفا می‌کند. مواجهه مکرر با اخبار نادرست، شایعات و محتوای اضطراب‌آور می‌تواند آرامش روانی افراد و خانواده‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. از این‌رو، ضروری است پیش از باور یا بازنشر هر خبر، منبع آن را بررسی کنیم، از انتشار مطالب تأییدنشده بپرهیزیم و در برابر محتوای هیجانی، تصمیمی سنجیده بگیریم. همچنین، با گسترش هوش مصنوعی، تشخیص محتوای واقعی از تصاویر، صداها و ویدئوهای ساختگی اهمیت بیشتری یافته است؛ بنابراین، راستی‌آزمایی اطلاعات باید به بخشی از رفتار روزمره ما تبدیل شود.

خانواده‌ها و به‌ویژه والدین، نقش مهمی در آموزش سواد رسانه‌ای به کودکان و نوجوانان دارند. گفت‌وگوی صمیمانه درباره اخبار و محتوای فضای مجازی، آموزش حفظ حریم خصوصی و تقویت تفکر انتقادی، به نسل آینده کمک می‌کند تا در برابر اطلاعات نادرست و آسیب‌های فضای مجازی، آگاهانه‌تر عمل کند. در کنار این موضوع، باید به معنا و پیام روایت‌های رسانه‌ای توجه کنیم و بدانیم که هر محتوا ممکن است با هدفی خاص تولید و منتشر شده باشد. تولید و بازنشر مسئولانه محتوا، رعایت حقوق دیگران و پرهیز از انتشار مطالب گمراه‌کننده، از اصول اساسی مسئولیت اجتماعی در فضای رسانه‌ای است.

اینجانب، ضمن گرامیداشت هفته جهانی سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی، از همه سفیران و داوطلبان سلامت دعوت می‌کنم با تقویت مهارت‌های تحلیل و ارزیابی اطلاعات، در گسترش فرهنگ آگاهی و مسئولیت‌پذیری رسانه‌ای مشارکت کنند. بیاییم پیش از باور کردن، بررسی کنیم؛ پیش از بازنشر، از صحت اطلاعات مطمئن شویم و در مواجهه با دیدگاه‌های متفاوت، گفت‌وگو و احترام را جایگزین قضاوت شتاب‌زده کنیم. شهروند آگاه و مسئول، نه‌تنها از سلامت روانی و اجتماعی خود و خانواده‌اش محافظت می‌کند، بلکه در شکل‌گیری جامعه‌ای سالم‌تر، تاب‌آورتر و برخوردار از اعتماد عمومی نیز نقش دارد. تحقق این هدف، نیازمند مشارکت همگانی و تبدیل سواد رسانه‌ای به مهارتی کاربردی در زندگی روزمره است.

در راستای دسترسی به اطلاعات معتبر و ارتقای سواد سلامت و رسانه‌ای، از عموم مردم دعوت می‌کنم با عضویت در کانال سفیران سلامت تهران به آدرس @safiranesalamatetehran در پیام‌رسان بله، ایتا و سروش و سکوی آپارات و بهره‌گیری از مطالب آموزشی سامانه شهاب (شبکه هوشمند آموزش بهداشت) به نشانی shahab.tums.ac.ir، از محتوای علمی، آموزشی و مورد تأیید حوزه سلامت بهره‌مند شوند. این بسترها فرصت مناسبی برای افزایش آگاهی عمومی، آشنایی با توصیه‌های صحیح بهداشتی و پیشگیری از انتشار شایعات و اطلاعات نادرست در حوزه سلامت فراهم می‌کنند. با همراهی یکدیگر، می‌توانیم در مسیر گسترش سواد رسانه‌ای و سلامت‌محور، تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی و ساخت جامعه‌ای آگاه‌تر و سالم‌تر گام برداریم.

دکتر علیرضا اولیائی منش

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران